Spadek a PIT

W sytuacji, gdy ktoś dostanie spadek, zaczyna się zastanawiać czy należy rozliczyć go w podatku PIT. Spadek nie podlega ustawie […]

W sytuacji, gdy ktoś dostanie spadek, zaczyna się zastanawiać czy należy rozliczyć go w podatku PIT. Spadek nie podlega ustawie o PIT, dlatego nie jest on przedmiotem rozliczenia w rocznym zeznaniu podatkowym. Istnieją jednak pewne wyjątki.

Zasady opodatkowania i ulgi

Według prawa spadek nie jest uznawany za dochód osób fizycznych, dlatego podlega on opodatkowaniu wynikającym z ustawy o podatku od spadków i darowizn. Oznacza to, że podatek od wszelkich otrzymanych ruchomości, nieruchomości czy środków finansowych naliczany jest przez fiskusa indywidualnie na podstawie orzeczenia o zaistniałym obowiązku podatku. Od chwili otrzymania dokumentu podatnik musi złożyć druk SD-3 o nabytej masie spadkowej i zapłacić wyliczoną kwotę podatku.

W zależności od grupy podatkowej, pewne kwoty wolne są zwolnione z podatku od spadków i darowizn:

  • I grupa podatkowa – obejmuje krewnych wstępnych i zstępnych, małżonków, synów i córki, rodzeństwo, teściów, macochę, ojczyma, pasierbów i pasierbice, zięciów i synowe. W tym przypadku kwota wolna od podatku wynosi 9 637 złotych. Istnieje również możliwość całkowitego zwolnienia z podatku pod warunkiem, że spadkobierca w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia orzeczenia sądu o nabyciu spadku złoży u właściwego naczelnika urzędu skarbowego druk SD-2Z,
  • II grupa podatkowa – obejmuje zstępnych rodzeństwa lub pasierbów, małżonków pasierbów bądź rodzeństwa oraz rodzeństwo rodziców. W tej grupie podatkowej kwota wolna od podatku wynosi 7 276 złotych.
  • III grupa podatkowa – obejmuje wszystkie pozostałe osoby. Kwota wolna o podatku w tej grupie wynosi 4 902 złotych.

Rozliczenie w PIT a formy spadku

Dziedziczenie nieruchomości, ruchomości i środków finansowych objęte jest podatkiem od spadków i darowizn. Inaczej wygląda sprawa w przypadku należnych spadkobiercy wypłat z funduszy inwestycyjnych, towarzystw ubezpieczonych czy praw majątkowych z racji stosunku pracy rozliczane są na innych zasadach.

W przypadku śmierci zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, prawa majątkowe z tego tytułu przysługują po równo współmałżonkowi oraz innym osobom, które spełniają warunki otrzymania renty rodzinnej. W tej sytuacji dziedziczone kwoty z punktu widzenia fiskusa traktowane są jako przychód z praw majątkowych, dlatego podlegają oni obowiązkowi rozliczenia PIT w formularzu PIT-36 lub PIT-37. Płatnik pobiera zaliczkę w postaci zryczałtowanego podatku w wysokości 18 procent. Obowiązkiem płatnika jest również wystawienie spadkobiercom PIT-11. Jeśli natomiast nie ma osób, które kwalifikują się do otrzymania środków w ramach przychodu od praw majątkowych, są one dziedziczone w formie spadku przez dalszych krewnych.

Spadek może mieć również formę środków finansowych, które zmarły posiadał w OFE. Środki te są dziedziczone i nie podlegają podatkowi od spadków i darowizn. Opodatkowane są one natomiast zryczałtowanym podatkiem dochodowym, który reguluje płatnik. W tej sytuacji podatnik nie otrzymuje formularza PIT-11 i nie musi rozliczać się w rocznym zeznaniu podatkowym z tej kwoty.

W przypadku, gdy dziedziczone środki zmarłego ulokowane są w towarzystwie ubezpieczeniowym również nie podlegają opodatkowaniu na zasadzie spadków oraz darowizn, ale podatkiem dochodowym. Jednak kwoty, które spadkobierca otrzymuje z racji ubezpieczeń majątkowych i osobowych są zwolnione z obowiązku podatkowego, pod warunkiem, że nie stanowią odszkodowania za szkody składników majątku pochodzącego z prowadzonej działalności gospodarczej bądź specjalnych działów produkcji rolnej, ewentualnie regulowane są w ramach odrębnych przepisów.

Zbycie spadku czy darowizny również podlega opodatkowaniu PIT. Sprzedaż należy wykazać w deklaracji PIT-38 bądź PIT-39. Zeznanie podatkowe muszą również złożyć osoby, które przeznaczyły spadek czy darowiznę na cele charytatywne, krwiodawstwa, pożytku publicznego, kultu religijnego i działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła Katolickiego lub innych kościołów. W tej sytuacji odpowiednią deklaracja będzie PIT-37.[1]

[1] https://www.money.pl/rozlicz-podatek-za-2017/czy-nalezy-rozliczyc-spadek-w-pit,61,0,2400829.html, dostęp: 03.12.2019r.